Designer en architect Eileen Gray ontwierp huizen en meubels van een sobere, originele schoonheid, die door haar tijdgenoten nauwelijks gewaardeerd werden.

Designer en architect Eileen Gray geldt als één van de grote vernieuwers van de twintigste eeuw. In de jaren twintig en dertig ontwierp Gray huizen en meubels van een sobere, originele schoonheid die door haar tijdgenoten echter nauwelijks gewaardeerd werden. Misschien was de ontwerpster haar tijd té ver vooruit?

Eileen Gray (1878-1976) is de ontwerpster van de legendarische Bibendum-stoel (1925), die met zijn leuning van twee dikke, met leer beklede banden aan een Michelin mannetje doet denken. Tegenwoordig worden Eileen Gray’s stoelen, tafels en sofa’s beschouwd als moderne klassiekers. Ze worden opnieuw gefabriceerd en gaan voor veel geld van de hand. In haar eigen tijd had Gray echter veel minder fans: slechts een select groepje kunstenaars en verzamelaars liep warm voor haar vooruitstrevende werk.

De Ierse Eileen Gray streek in de jaren ’10 van de vorige eeuw neer in Parijs. Ze belandde er in een bruisend cultureel klimaat dat haar op het lijf geschreven bleek. Ze knipte haar haar kort, droeg mannenpakken en had zowel mannelijke als vrouwelijke minnaars. In haar werk vond ze al snel haar draai. Ze maakte kamerschermen gedecoreerd met Japanse lak, ontwierp meubels en interieurs, én bouwde twee strakke, oogverblindend witte villa’s aan de Côte d’Azur. Gray’s huizen konden concurreren met het beste werk van de wereldberoemde architect Le Corbusier. Maar anders dan Le Corbusier raakte Eileen Gray na de jaren dertig langzaam in vergetelheid.

Pas in de late jaren zestig kwam Gray opnieuw in de schijnwerpers te staan. Journalisten schreven lovende artikelen, haar originele meubels brachten goud op bij veilinghuizen, haar ontwerpen werden met veel succes gereproduceerd. Enkele jaren geleden is besloten Gray’s beroemdste villa – E.1027 in Roquebrune – liefdevol te restaureren en er een museum voor het modernisme van te maken. Een passender kroon op het werk van Eileen Gray is haast niet te bedenken.

Regie: Jorg Bundschuh

Een co-productie van RTE, AVRO, BR en KICK Film

Eindredactie AVRO: Wolter Braamhorst

Uitgezonden op 5 december 2015

Deel dit artikel