In 1988 overleed Jean-Michel Basquiat op 27-jarige leeftijd aan een overdosis. In de jaren daarvoor had de jonge kunstenaar een duizelingwekkende carrière gemaakt in de New Yorkse kunstwereld.

De documentaire 'Basquiat - Rage to Riches' zie je in Close Up op donderdag 20 december om 23.35 uur op NPO 2. Daarna is de uitzending hier terug te kijken. 

De basis van Basquiats werk ligt in de New Yorkse scene van graffiti, straatcultuur en hiphop, gemixt met zijn Haïtiaanse en Puerto Ricaanse roots. Zijn stijl wordt gekenmerkt door een gedurfd en spaarzaam kleurenpalet en het gebruik van symbolen, zoals een kroon, schedel, cijfers en wetenschappelijke formules. Zijn werken bestaan uit lagen van tekeningen, krassen, verf, collages van fotokopieën en objecten.

Graffiti artist en straatpoëet

Voor zijn doorbraak gebruikte Basquiat de muren van New York als zijn doek. Hij kreeg voor het eerst bekendheid als één van de leden van SAMO (korte benaming voor ‘same old shit’), die de muren van de Lower East Side van Manhattan beschreef met mysterieuze en rebelse teksten.

Doorbraak op Times Square

Basquiat hing rond met kunstenaars als Andy Warhol en Keith Haring en verruilde de spuitbus voor de schilderskwast. Met de Times Square Show (1980) kwam de doorbraak van Basquiat. Deze tentoonstelling toonde werken van meer dan honderd kunstenaars en vond plaats in een leegstaand bordeel op Times Square. De expositie betekende de opkomst van een cross-overcultuur, die kunst, graffiti, muziek, mode, performance, poëzie en dans samenvoegde in een culturele smeltkroes. Een van de werken van Basquiat was het gevelbord voor de tentoonstelling.

Internationaal befaamde kunstenaar

Dankzij de steun van galeriehouders als Anina Nosei en Larry Gagosian kreeg Basquiat groot succes. Binnen enkele jaren verkocht zijn werk voor tienduizenden dollars. Ondertussen bleef Basquiat een gekwelde ziel, die zich weliswaar kon uiten in zijn kunst, maar die ook steeds vaker zijn toevlucht zocht in drugs.

Basquiat is nog altijd een van de belangrijkste en invloedrijkste kunstenaars van de moderne en hedendaagse kunst. In 2017 werd zijn werk Untitled uit 1982 bij veilinghuis Sotheby’s voor 110,5 miljoen dollar verkocht aan de Japanse kunstverzamelaar Yusaka Maezawa.

Basquiat in Nederland

In SCHUNCK* in Heerlen is vanaf 2 februari de tentoonstelling Basquiat, The Artist and His New York Scene te zien over het vroege werk en leven van Basquiat en die van zijn tijdgenoten als Keith Haring, Nan Goldin en Jenny Holzer. Van de poëtische graffititeksten tot de vrijwel onmiddellijk fel begeerde canvassen. SCHUNCK* neemt de bestaande tentoonstelling Basquiat Before Basquiat: East 12th Street, 1979-1980 over van het Museum of Contemporary Art Denver. De tentoonstelling is nog tot en met 2 juni 2019 te zien.  

[Header credits: Edo Bertoglio. Courtesy of Maripol]

Deel dit artikel