Vogelgezang, kabbelende beekjes, donderende regenwolken: Beethovens 'Zesde' zit vol natuur. Het is een opmerkelijke symfonie, en niet alleen omdat Beethoven tegen de traditie in een vijfde deel toevoegde - het werk is heel programmatisch en allevijf de delen hebben een eigen beschrijving, wat niet gebruikelijk was in Beethovens oeuvre.

Beethoven schreef het werk begin 19e eeuw, tegelijkertijd met zijn 'Vijfde symfonie'. Beiden werken gingen op 22 december 1808 in première in Wenen. De 'Zesde symfonie' heeft als bijnaam de ‘Pastorale’, wat verwijst naar de gemoedelijke en landelijke sfeer in de muziek. De term stamt af van de ‘pastourelle’, een muzikale vorm die de Franse troubadours in de middeleeuwen ontwikkelden.

Dat het werk zoveel natuurlijke elementen in zich heeft, is goed te verklaren. Beethoven was gek op de natuur en ontsnapte graag de drukte van thuisbasis Wenen om op het platteland te werken. Over zijn 'Zesde' zei hij: "[Het is]... de expressie van het gevoel".

Vijfdelige symfonie

Beethoven voegde een programmatisch extra deel toe aan de symfonie: Gewitter und Sturm, een levendige beschrijving van een onweersbui. De delen zijn als volgt: 'Allegro ma non troppo: Ontwaken van vrolijke gevoelens bij aankomst op het land', 'Andante molto mosso: Scène bij de beek', 'Allegro: Vrolijk samenzijn van de landmensen', 'Allegro: Onweer en storm', 'Extra: Gewitter und Sturm' en 'Allegretto: Herderslied - vreugde en dankbare gevoelens na de storm'.

Concertinformatie

De Radio Kamer Filharmonie o.l.v. Philippe Herreweghe speelde de 'Zesde symfonie' van Beethoven op 8 september 2011 in de Grote Zaal van Het Concertgebouw te Amsterdam.

Deel dit artikel