Zeg je Londen, dan zeg je Big Ben. Deze enorme klok in de klokkentoren van het Palace of Westminster staat op vrijwel alle foto’s van de Engelse hoofdstad en prijkt op vele toeristische artikelen. Op het moment is door renovatie de beroemde Westminsterslag - de vier tonen die de klok op de hele uren slaat - helaas niet te horen. Hoogste tijd om wat dieper in dit fenomeen te duiken!

Beluister de Westminsterslag

The Great Bell

Vaak wordt de naam Big Ben gebruikt voor de hele toren, maar dat is niet juist: de 96 meter hoge toren zelf, gevestigd aan de noordkant van het Palace of Westminster, heet de Elizabeth Tower (oorspronkelijk de Clock Tower, maar in 2012 werd het ter ere van het diamanten regeringsjubileum van koningin Elizabeth II aangepast naar de Elizabeth Tower). De zware klok, zowel een luid- als slagklok, heet de Great Bell en heeft als bijnaam Big Ben.

De bijnaam Big Ben is deels te danken aan de enorme gestalte van het gebouw (Big) en deels aan politicus Benjamin Hall, die de opdracht gaf tot het bouwen van de toren (Ben). De klok werd geïnstalleerd in 1858, op 31 mei 1859 begon het uurwerk te tikken en op 11 juli 1859 klonken voor het eerst de slagklokken.

De melodie van de Big Ben
De melodieën van de Big Ben

De Westminsterslag

Elk uur speelt de Big Ben de beroemde viertonige Westminsterslag (Westminster Quarters), gevolgd door het slaan van de uren. Het gerucht gaat dat het laatste stukje van de melodie afkomstig is uit de ‘Messiah’ van Händel, met als bijbehorende tekst ‘All through this hour, Lord be my Guide. And by thy power, no foot shall slide’. Maar als je gaat zoeken, komt noch de melodie noch de tekst voor in het werk. Wat wordt er dan wel gespeeld?

De vier noten die worden gespeeld zijn een gis (een verhoogde g), een fis (een verhoogde f), een E en een B. Op de kwartieren spelen de omringende klokken dezelfde noten in een andere volgorde. De melodie werd in 1793 geschreven voor een nieuwe klok in St Mary the Great in Cambridge. Wie het schreef is niet helemaal zeker, maar het was waarschijnlijk Dr Joseph Jowett. Midden 19e eeuw werd het werk overgenomen door Westminster en groeide het uit tot waarschijnlijk het meest bekende melodietje ter wereld.

Renovatie

Op het moment is de beroemde slag niet te horen in Londen. Op 21 augustus 2017 om 12 uur ’s middags klonken ze voor het laatst - daarna begon de grote renovatie, die vier jaar in beslag gaat nemen. Het niet luiden van de klok zorgde voor veel discussie in het land, het geluid is immers een stukje Londens cultureel erfgoed. Maar voor de veiligheid van de bouwvakkers is het noodzakelijk dat de boel stil ligt. De klokken klinken wel nog op bijzondere gelegenheden, waaronder Remembrance Sunday en oudjaarsavond.

Deel dit artikel