Joseph Haydn schreef het 'Trompetconcert in Es' in 1796 voor zijn goede vriend Anton Weidinger, een begenadigd trompettist en instrumentenbouwer. De première van dit concert werd dan ook gespeeld op een speciaal door Weidinger gemaakte trompet - een kleppentrompet. Het bijzondere aan deze trompet was dat er voor het eerst ook chromatische tonen op konden worden gespeeld, naast de gebruikelijke natuurtonen. In 2015 speelde de Hongaarse trompettist Gábor Boldoczki Haydns 'Trompetconcert' in Het Zondagochtend Concert, samen met de philharmonie zuidnederland o.l.v. Stefan Blunier.

De première van het ‘Trompetconcert’ in 1800 werd goed ontvangen, maar gek genoeg raakte het werk in de eeuw erna in de vergetelheid. De eerste bekende uitvoering die volgde was in 1928, toen trompettist George Eskdale het op een moderne ventieltrompet op de radio speelde. Inmiddels is het werk weer volledig back in business en staat het weer op menig trompetrepertoire - voornamelijk het langzame middendeel is erg populair.

Kleppentrompet of ventieltrompet?

Het wordt aangenomen dat Haydn het 'Trompetconcert in es' speciaal voor de door Weidinger ontworpen kleppentrompet schreef; een trompet met gaten in de buis, die konden worden geopend en gesloten door middel van kleppen. Vanaf 1600 was vooral de natuurtrompet in trek (een cilindrische buis die twee keer buigt en uitloopt in een beker), die hoge natuurtonen kon voortbrengen. Vivaldi en Bach schreven hun ‘Trompetconcerten’ voor deze versie van het instrument. Maar de natuurtrompet werd al snel ingewisseld voor de kleppentrompet. Niet veel later werd de ventieltrompet uitgevonden.

 

Het muzikale programma

Joseph Haydn: Trompetconcert in Es Hob. VIIe: 1
I. Allegro (sonata)
II. Andante (sonata)
III. Allegro (rondo)

De uitvoerenden

philharmonie zuidnederland o.l.v. Stefan Blunier
Gábor Boldoczki [trompet]

Opname

Het Zondagochtend Concert van zondag 5 april 2015 in het Koninklijk Concertgebouw te Amsterdam.

Deel dit artikel