Rimski-Korsakovs orkestsuite 'Sjeherazade' is één van de allerbeste en meest gespeelde stukken uit de 19e-eeuwse Russische klassieke muziek. De componist baseerde het werk op het boek Duizend-en-één nacht, een verzameling vertellingen uit het Midden-Oosten. Waar gaat dit kleurrijke verhaal over?

De Russische Nikolaj Rimski-Korsakov schreef het werk 'Sjeherazade' in 1888. Sjeherazade is in de vertellingen van Duizend-en-één nacht de bloedmooie vrouw van sultan Sjahriaar, een losbandige koning met vele vrouwen. Bovenaan de partituur schreef de componist een uitleg over het werk:

"Koning Sjahriaar was van mening dat alle vrouwen ontrouw waren en had daarom besloten dat al zijn echtgenotes na de eerste nacht moesten worden gedood. Zijn vrouw Sjeherazade echter slaagde erin aan dit lot te ontkomen door hem iedere avond, Duizend-en-één nachten achter elkaar, een ander verhaal te vertellen. Ze wist de koning zo nieuwsgierig te maken, dat hij haar terechtstelling avond aan avond uitstelde, tot hij uiteindelijk besloot er helemaal van af te zien. De verhalen die Sjéhérazade aan de koning vertelde, waren een wondermooie mengeling van oude verzen en liedteksten, gecombineerd met sprookjes en avontuurlijke vertellingen."

De verhalen die Sjeherazade aan de koning vertelde, waren een wondermooie mengeling van oude verzen en liedteksten.
Rimski-Korsakov over Sjeherazade

Sjeherazade als sensuele viool

Rimski-Korsakov toverde het verhaal om tot een vierdelig, kleurrijk en Oriëntaals symfonisch werk, dat al snel uitgroeide tot één van de populairste werken in Rusland. In elk van de delen zit een muzikaal thema, met als rode draad de muzikale versie van Sjeherazade: een sensuele vioolsolomelodie. Het eerste deel - dat begint op Sinbads Schip - is een muzikale verklanking van de dominante sultan Sjahriaar, gevolgd door het verhaal van Prins Kalender. In dit deel komt de expressieve fagot om de hoek kijken en krijgen we lichtvoetige en speelse muziek voorgeschoteld. Dit wordt al snel verworpen door de krachtige klanken van de trombone en trompet. Het derde deel is vredig en rustig en vertelt het verhaal van De jonge Prins en de Prinses. De grande finale brengt de luisteraar met harde hand terug naar de werkelijkheid - het overheersende thema van de sultan komt weer terug. Maar, zoals in elk sprookje, komt uiteindelijk de rust weer terug.

Deel dit artikel