In november vindt in het Amsterdamse VondelCS een uniek festival plaats: ONGEHOORD, een intense concertbeleving waarbij actuele thema's - zoals de opwarming van de aarde en DNA-modificatie - worden gekoppeld aan klassieke muziek. De muziek wordt ten gehore gebracht door vier steengoede kwartetten: het Matangi Quartet, het Dudok Quartet, het Nieuw Amsterdams Kwartet en het Berlage Saxophone Quartet. Waarom de combinatie tussen deze thema's en klassiek? Oprichter van het festival Johan Idema vertelt.

Hoe kwamen jullie op het idee voor dit festival?
Idema: "We vroegen ons als basis voor het festival af: wat speelt er in de samenleving? Wat zijn actuele uitdagingen en waar worstelen we mee? We kwamen uit op onderwerpen als klimaatverandering, maar ook de emancipatie van de man. Tegelijkertijd keken we of er een koppeling tussen deze thema's en klassieke muziek gemaakt kan worden. De verhalen die worden verteld, helpen ook de muziek beter te begrijpen. Het is een hele spannende combinatie."

Waarom klassieke muziek?
Veel klassieke muziek is tijdloos - er worden gevoelens in vertolkt of boodschappen in overgedragen die nu nog steeds relevant zijn. Dat willen we bij het festival bij uitstek laten horen en dat doen we door met de muziek verhalen over de wereld van nu te vertellen. Haydn bijvoorbeeld, die verhield zich in zijn muziek al tot de natuur, en Ravel vertolkte het gevoel van technologische vooruitgang. In de klassieke werken die we hebben gekozen, zijn dus veel parallellen te vinden met onze huidige uitdagingen en problemen."

blockquote
Veel klassieke muziek is tijdloos en nog steeds relevant.
Johan Idema, oprichter ONGEHOORD Festival



Noem eens een voorbeeld?
"Kijk naar DNA-modificatie, één van de onderwerpen die we aansnijden. We kunnen tegenwoordig knippen en plakken in ons DNA - een baby is maakbaar geworden. We kwamen vanuit dit onderwerp vrij makkelijk uit bij een toepasselijk klassiek werk: het 'Strijkkwartet' van Ravel. Waarom? Ravel schreef het kwartet vlak na de wereldtentoonstelling in Parijs. Het was een roerige periode, onderhevig aan veranderingen op zowel technologisch als muzikaal gebied. Net zoals nu. Dit is terug te horen in het werk: je hoort onder meer de exotische gamelan, een gloednieuw instrument dat in Parijs werd gepresenteerd. Dus als je goed naar het 'Strijkkwartet' luistert, hoor je vele vernieuwingen en ideëen terug."

Welke werken zijn er nog meer te horen?
"Onder andere Gershwins ‘Rhapsody in Blue’, gespeeld door het Berlage Saxophone Quartet en verteld door Lucas De Man. Alles moet tegenwoordig snel en leuk zijn, we worden allemaal opgepept de beste versie van onszelf te tonen. Deze 'pretmaatschappij' past naadloos bij Gershwin, waarbij het ook gaat om spektakel, energie en uiterlijk vertoon. Maar je hoort op het festival ook Haydn en Mahler. Belangrijk is dat de muziek ruimte overlaat voor het verhaal. Muziek van Mozart of Mendelssohn leent zich hier bijvoorbeeld minder voor."

Waarom is dit festival een must-go voor klassiekliefhebbers?
"Om te beginnen zijn de musici op het festival geweldig: twee briljante strijkkwartetten en twee jonge en frisse blaaskwartetten. Ook de sprekers zijn fantastisch: theatermaker Lucas De Man, actrice Lottie Hellingman, bestuurder Boris van der Ham en acteur Thomas Dudkiewicz brengen de verhalen van hoorspelschrijver Rick Steggerda tot leven. Je moet als bezoeker nieuwsgierig zijn: nooit eerder is klassieke muziek op deze manier gecombineerd met verhalen van nu. Het festival is een theatrale totaalbeleving. Dit wordt versterkt door de in the round-opstelling in de zalen van VondelCS, waarbij je als luisteraar heel dicht op de vertellers en de musici zit. Hierdoor beleef je het luisteren intenser."

ONGEHOORD Festival vindt plaats op zaterdag 16 en zondag 17 november in VondelCS te Amsterdam.

Meer Matangi

In de week van 4 t/m 8 november spreekt Youri Straver in het NPO Radio 4-programma Opium dagelijks met de drie mannen van het Matangi Quartet. Ze praten onder andere over ONGEHOORD Festival. Opium hoor je elke avond vanaf 22.30 uur op NPO Radio 4. Luister de uitzendingen terug.

Deel dit artikel