Galeriehouders George Knubben en Couzijn Simon zijn ongewild hoofdrolspelers in wat ‘de grootste kunstvervalsingszaak in Nederland ooit’ genoemd wordt. Regisseur Ko van Reenen maakte voor AVROTROS een documentaire over de emotionele achtbaan waarin deze twee gepassioneerde handelaars in de kunst van Anton Heyboer terechtkwamen.

Van Reenen legt de woede, het verdriet, de onzekerheid, maar ook de vastberadenheid, strijdbaarheid en de allesoverheersende liefde voor de kunst van Anton Heyboer op boeiende wijze vast.

George Knubben kan zijn geluk niet op als een net uitziende man zich in 2004 meldt met onbekende etsen van Anton Heyboer uit de jaren vijftig. Het is het mooiste werk wat Heyboer-liefhebber George Knubben ooit gezien heeft. Hij raakt verslaafd aan de bijzondere etsen en koopt in acht jaar tijd 4800 etsen, maar ook bonnetjes, krabbels en zegeltjes van Robbert de Bakker, zelf kunstenaar en graficus. De etsen zijn anders dan ander werk van Heyboer en het wantrouwen in de kunstwereld neemt toe. Lotti en de andere weduwen van de kunstenaar spannen een rechtszaak aan die zich al jaren voortsleept.

Aan de rand van de afgrond

De zaak heeft een grote impact op de betrokkenen. In Echt en vals komen ze allemaal aan het woord. Gepassioneerd, maar ook gebroken, vertellen George Knubben en Couzijn Simon over hun levenswerk, dat hen nu aan de rand van de afgrond heeft gebracht. Lijnrecht tegenover hen staan de weduwen van Heyboer die het werk vals en lelijk vinden. Ook verzamelaars, experts, Erna Kramer - in de jaren ’50 getrouwd met Anton Heyboer - en onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam buigen zich in de documentaire over die ene vraag die het leven van zovelen beheerst: is het werk echt of vals?

Ontzettend moeilijk

En dan is er nog Robbert de Bakker die in alle toonaarden zwijgt over de herkomst van het werk en het daarmee de betrokkenen ontzettend moeilijk maakt. Is hij een meestervervalser? En waarom blijft hij zwijgen? Over één ding is iedereen in de documentaire het eens: Anton zou deze opwinding en verwarring schitterend vinden. En daarom: in de geest van Anton Heyboer.

Kunstschilder en etser Anton Heyboer hield er een excentrieke levensstijl op na. Hij had vijf vrouwen. Met vier daarvan woonde hij samen in een commune in Den Ilp. Zijn werk is opgenomen in diverse internationale musea zoals de Tate Gallery in Londen, het Museum of Modern Art in New York en het Ohara Art Museum in Japan. Anton overleed in 2005 op 81-jarige leeftijd.

2Doc: Echt en Vals In de geest van Anton Heyboer | woensdag 26 oktober 2016 | 22.54 uur op NPO 2

Bekijk de uitzending

Deel dit artikel