Een van de meest invloedrijke en vooral eigenaardige kunstenaars van na de Tweede Wereldoorlog.

* 12 mei 1921

† 23 januari 1986

Bekend van I Like America and America Likes Me, 1974

Stroming: conceptuele kunst

Joseph Beuys

Joseph Beuys werd in 1921 geboren in Krefeld, als zoon van de streng christelijke Josef en Johanna Beuys. Hij bezocht het Gymnasium in Kleef en speelde piano en cello. Beuys was van plan om medicijnen te gaan studeren, maar dat zou er nooit van komen. In 1936, toen hij vijftien jaar was, werd hij lid van de Hitlerjugend en in 1941 werd hij ingedeeld bij de Luftwaffe. Na de oorlog ging Beuys naar de kunstacademie in Düsseldorf waar hij in 1951 afstudeerde als leerling van beeldhouwer Ewald Mataré.

Fluxus

Vanaf 1961 doceerde Beuys beeldhouwkunst aan de kunstacademie in Düsseldorf. Een jaar later voegde hij zich bij Fluxus, een groep bestaande uit een aantal kunstenaars die ernaar streefden om kunst en het dagelijks leven bij elkaar te brengen. Dat probeerden ze bijvoorbeeld door middel van multidisciplinaire performances. Beuys was een van de belangrijkste Fluxus-leden, maar hij sloeg al gauw een eigen richting in. Wel bleef hij veel performances doen waarin hij vorm gaf aan zijn uitgesproken maatschappelijke opvattingen. Zelf noemde hij deze performances overigens ‘Aktionen’.

Coyote

Een van Beuys’ bekendste performances is I Like America and America Likes Me uit 1974. Hierbij pakte de kunstenaar zichzelf in met vilt en liet zich vanaf het vliegveld in New York per ambulance naar een galerie vervoeren. Daar werd hij vijf dagen opgesloten, samen met een wilde coyote. Toen Beuys direct na de performance uit Amerika vertrok, verklaarde hij dat hij behalve de coyote niets van het land had willen zien. Doel van de actie was dan ook, zo zei hij, het creëren van communicatie met het dier. Tot zijn dood in 1986 zou Beuys dit soort performances blijven doen.

Vet en vilt kunstenaar

Maar Beuys deed niet alleen performances: hij maakte ook tekeningen, beeldhouwwerken en installaties. In al zijn werken maakte hij gebruik van vet, vilt en honing. Naar eigen zeggen was dat niet zonder reden. Tijdens de tweede wereldoorlog zou Beuys met zijn jachtvliegtuig zijn neergestort in de Krim. Zwaargewond werd hij gevonden door Tartaren die hem verzorgden met honing en die de kunstenaar, om hem warm te houden, insmeerden met vet en in een vilten deken rolden. Wonder boven wonder bleef Beuys in leven. Of het echt zo is gegaan valt ernstig te betwijfelen, maar het is een prachtig verhaal.

Deel dit artikel