Deze fotograaf uit Philadelphia leidde in het vooroorlogse Parijs een revolutie op het gebied van fotografie.

* 27 augustus 1890

† 18 november 1976

Bekend van o.a. Le Violon d’Ingres (1924).

Man Ray

Man Ray werd in 1890 geboren als Emmanuel Radnitzky in de Amerikaanse stad Philadelphia. Op zijn zevende verhuisde hij met zijn familie naar New York, waar hij begon met tekenen en schilderen. Na de middelbare school werkte Emmanuel als freelance tekenaar voor verschillende bedrijven en oefende door in musea oude meesters na te schilderen. Ondertussen ontmoette hij steeds meer kunstenaars, zoals de van oorsprong Franse Marcel Duchamp, die hem ertoe bewoog naar Parijs te verhuizen.

Dada

In 1921 ging Man Ray, zoals hij zich toen noemde, inderdaad naar Parijs. Daar werd hij door zijn vrienden Duchamp en Francis Picabia geïntroduceerd bij de dadabeweging. Man Ray begon te experimenteren met vorm; hij maakte nu ook assemblages. Neem The Gift (1921): een strijkbout met spijkers die hij met de punt naar beneden gericht aan het strijkgedeelte had bevestigd. Man Ray legde zijn kunstwerken vast met foto’s, waarbij de afbeelding in de loop der tijd voor hem interessanter werd dan het origineel – dat hij dan ook regelmatig weggooide als hij er een foto van had gemaakt.

Rayografie

In Parijs ontdekte Man Ray dat hij ook foto’s kon maken zónder gebruik te maken van een camera. Hoe? In zijn kamer plaatste hij objecten (zoals kammen, knoopjes, scheermessen) op lichtgevoelig fotopapier en belichtte deze vervolgens heel kort. De afdrukken die zo ontstonden noemde hij ‘Rayografieën’ en daarmee werd hij de officiële fotograaf van het surrealisme, de kunststroming waar hij zich in 1925 bij aansloot. Daarnaast maakte Man Ray portretten van veel van zijn tijdgenoten, zoals Pablo Picasso, Coco Chanel en Salvador Dalí. Toen de oorlog uitbrak vertrok Man Ray naar Los Angeles en ging weer schilderen.

Kiki de Montparnasse

Toen Man Ray in de jaren twintig nog in Parijs woonde, verbleef hij in Montparnasse. Daar werd hij verliefd op het Franse zangeresje Kiki de Montparnasse. Ze werd zijn muze en zijn bekendste foto, Le Violon d’Ingres (1924), is een foto van haar. Het werk is geïnspireerd op de La Baigneuse (1804) van de Franse schilder Ingres. Op de foto van Man Ray is de blote rug van Kiki te zien met de klankgaten van een viool. Overigens vond Man Ray in Amerika een nieuwe vrouw met wie hij na de oorlog terugging naar Parijs. Na zijn dood in 1976 werd Man Ray begraven op het Cimetière du Montparnasse, net als Kiki.

Deel dit artikel