Waarschuwing: de kunstwerken van deze belangrijke Amerikaanse beeldhouwer kunnen als bizar worden ervaren.

* 4 augustus 1945

Bekend van Santa Claus (2001)

Stroming: postmodernisme

Paul McCarthy

Paul McCarthy (niet te verwarren met de zanger) werd in 1945 geboren in het conservatieve Salt Lake City in de Verenigde Staten. In zijn studententijd bezocht hij de University of Utah en aansluitend studeerde hij schilderkunst, video en film aan verschillende universiteiten in Amerika. Van 1982 tot 2002 doceerde hij aan de Universiteit van Californië – Los Angeles. McCarthy is sinds eind jaren zestig werkzaam als beeldhouwer, installatie- en videokunstenaar, maar pas in de jaren negentig werd hij bekend bij het grote publiek.

Kritiek

De genres waarin McCarthy werkt zijn ontleend aan de hedendaagse massacultuur en aan de wereld van Hollywood en Disney. Veel van zijn werken zijn vies, vunzig en gewelddadig van aard. Zo maakte hij een gigantische opblaasbare sculptuur in de vorm van een drol en verbeeldt zijn sculptuur Train, Mechanical (2003/10) president Bush die seks heeft met een varken. McCarthy shockeert graag, maar dat is niet zonder reden. Op deze manier wil hij kritiek leveren op de westerse samenleving die hij norm- en richtingloosheid verwijt.

Sneeuwwitje, ketchup en billen in chocoladesaus

Hoewel McCarthy sculpturen, installaties, tekeningen en video’s maakt, is hij eigenlijk een performancekunstenaar. Hij brak door toen hij zijn performances met verschillende camera’s begon vast te leggen en als video’s tentoonstelde. Ook dat zijn bizarre voorstellingen: McCarthy die zichzelf of anderen insmeert met ketchup, zich verkleedt als Walt Disney en een orgie houdt met Sneeuwwitje en de dwergen, of ons een close-up toont van zijn billen in de chocoladesaus. McCarthy’s werk is bepaald niet subtiel, maar hij weet wél de aandacht op zich te vestigen.

Kabouter Buttplug

McCarthy’s bekendste werk is zijn sculptuur Santa Claus, in 2001 aangekocht door de stad Rotterdam om naast het concertgebouw te plaatsen. Dit zes meter hoge beeld in brons van een kerstman met een kerstboom in zijn hand veroorzaakte een enorme rel. Waarom? De kerstboom bleek geen kerstboom, maar een buttplug (een seksartikel). Veel mensen vonden het beeld daarom te aanstootgevend voor de openbare ruimte, waarop het werd ondergebracht in Museum Boijmans Van Beuningen. Na een jarenlange discussie werd het werk in 2008 toch in de stad gezet en inmiddels is het daar bijna niet meer weg te denken.

Deel dit artikel