Legendarische fotograaf die werkte voor de chique Vogue, maar doorbrak met zijn foto’s van het rauwe New Yorkse straatleven van de jaren vijftig.

* 19 april 1928

Bekend van Gun 1 (1955)

William Klein

William Klein (1928) werd geboren in New York, in een vrij arme joodse familie. Hij behaalde op jonge leeftijd zijn middelbare schoolexamen en begon op zijn veertiende aan een studie sociologie. In de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog maakte Klein deel uit van het geallieerde bezettingsleger in Europa. Na zijn diensttijd, in 1948, vestigde hij zich in Parijs. Hij kreeg een beurs om aan de Sorbonne (de Universiteit van Parijs) te gaan studeren en ging daarna in de leer bij kunstenaar Fernand Léger om schilder te worden.

Rauw straatleven

Klein werd geen schilder, maar fotograaf. Hij begon met het vastleggen van mensen op straat in New York. Zijn foto’s waren rauw, onconventioneel en grofkorrelig en toonden de sociale en economische realiteit van de samenleving van toen. Omdat de foto’s niets verdoezelden en in schril contrast stonden met het ideaalbeeld van ‘the American dream’, waren ze erg controversieel. Aanvankelijk werd Kleins werk dan ook matig tot slecht ontvangen. Maar langzaamaan veranderde de afkeurende houding en halverwege de jaren vijftig brak de fotograaf internationaal door met zijn fotoboek ‘New York’.

Moderebel

In 1955 werd Klein overgehaald om voor het toonaangevende modetijdschrift Vogue te gaan werken. Naar eigen zeggen had hij helemaal niets met mode, maar hij nam het aanbod toch aan om het geld. Wel bleef Klein bij Vogue dicht bij zichzelf: hij nam zijn modellen mee de straat op en maakte opzettelijk gebruik van beweging en onscherpte. Dit was baanbrekend, zeker in vergelijking tot de gangbare modefotografie van de jaren vijftig die afstandelijk en keurig was, en waarin vrouwen mooi en sereen werden afgebeeld.

Nepgeweld

Een van Kleins bekendste foto’s is Gun 1 uit 1955. Hierop is een klein jongetje afgebeeld dat met een furieuze blik zijn pistool op de lens van de camera richt. Klein werd keer op keer om deze foto gevraagd als illustratie bij artikelen over jeugdcriminaliteit en de verhardende samenleving. Maar, zegt de fotograaf, het is nepgeweld, een parodie. Hij had het jongetje gevraagd zijn pistool - dat ook niet echt was - op hem te richten en daar stoer bij te kijken. Dat deed hij vol overgave, om daarna meteen door te gaan met lachen en spelen.

Deel dit artikel