Nam June Paik is de 'godfather' van de videokunst. Hij voorzag hoe de opkomst van massamedia ons leven zou veranderen en speelde virtuoos met al zijn ideeën daarover. Marieke Uildriks, directeur van Museum JAN, bezoekt de grote overzichtstentoonstelling van zijn werk in het Stedelijk Museum Amsterdam. 'The future is now' is te zien tot en met 23 augustus!

In Nu te Zien! verlaten museumdirecteuren hun eigen museum om bijzondere, tijdelijke tentoonstellingen te bezoeken door het hele land. Kijk Nu te Zien! vrijdag 24 juli 2020 om 22:00 uur op NPO 2. Daarna is de uitzending hier terug te kijken. 

nam-june-paik---tv-installation.jpg
Bron: Collectie Stedelijk Museum Amsterdam // foto: Peter Tijhuis
Nam June Paik, Hommage aan Stanley Brouwn, 1984
nam-june-paik---tv-installation.jpg

Pionier van de videokunst

Een tuin waar tv's groeien, een robot gemaakt van tv-toestellen, een sixtijnse kapel vol videobeelden. Bij de Amerikaans-Koreaanse kunstenaar Nam June Paik (1932-2006) draait het allemaal om video. Sterker nog, hij wordt gezien als de pionier van de videokunst. Met zijn kunst voorspelde hij hoezeer we als mensen beheersd zouden worden door schermen, nog ver voordat we allemaal gekluisterd zaten aan onze smartphones.

Maar liefst zestien zalen beslaat het werk van Paik in het Stedelijk. Vijf decennia van zijn carrière komen aan bod met daarin o.a. zijn wereldberoemde installaties TV Garden en Sistine Chapel.

nam-june-paik---tv-garden.jpg
Bron: Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf © Estate of Nam June Paik
Nam June Paik, TV Garden, 1974-
1977
nam-june-paik---tv-garden.jpg

 

Visionair

In 1974 bedacht Paik de 'elektronische snelweg', een manier waarop de hele wereldbevolking met elkaar verbonden zou zijn. Hij zei: “Stel je voor dat we New York en Los Angeles verbinden met een telecommunicatienetwerk van satellieten, coaxkabel en optische vezels. Het kost net zoveel als de maanlanding, maar het nut zal veel groter zijn.” Destijds een nogal futuristisch idee, maar hij heeft natuurlijk meer dan gelijk gekregen. Alleen al vanwege deze visionaire blik is 'The future is now' een bijzondere tentoonstelling. 

nam-june-paik---buddha-tv.jpg
Bron: Collectie Stedelijk Museum Amsterdam
Nam June Paik, TV-Buddha, 1974
nam-june-paik---buddha-tv.jpg

TV-Buddha

Paik is niet alleen maar bezig met technologisch vernuft. Hij combineert het met oosterse wijsheden, zoals bij de ogenschijnlijk simpele installatie TV-Buddha. Een authentiek Buddha-beeld kijkt naar een klein tv-scherm, waarop hij zelf te zien is. De camera achter de tv suggereert dat de oosterse god naar live beelden van zichzelf kijkt. Het werk roept meerdere interpretaties op. Is tv-kijken ons nieuwe geloof? Is het een voorbode op onze liefde voor reality-tv? Gaat het over de hypnotiserende kracht van schermen? Het is een kleine installatie, zeker in vergelijking met sommige zaalvullende werken, maar er zit ontzettend veel in. Paik zet aan het denken, ook nog decennia later. 

Deel dit artikel