Precies honderdvijftig jaar geleden veranderde Frans Hals’ imago van een losbandige dronkenlap naar een modern idool. Hij kreeg er een indrukwekkende fanclub bij met onder andere: Vincent van Gogh en Max Liebermann.

Museumdirecteur Ralph Keuning bekijkt in Nu te Zien! hoe Frans Hals honderdvijftig jaar na zijn dood werd herontdekt als modern idool, donderdag 8 november om 22.45 uur op NPO 2. Daarna is de uitzending op deze pagina terug te kijken. 

Frans Hals wordt nu gezien als één van de Hollandse Meesters, maar in de achttiende en negentiende eeuw werd hij in de kunstkringen verguisd. Frans Hals stond bekend om zijn losse en vitale stijl en dit sloot niet aan bij de heersende academische stijl van toen.

Comeback kid

In 1868 kwam hier verandering in toen kunstkenner en journalist Théophile Thoré-Bürger twee lovende artikelen schreef over de schilder en een ware rage ontketende onder de 19e-eeuwse meesters, zoals Édouard Manet, Max Liebermann en Vincent van Gogh.

Talloze kunstenaars trokken naar Nederland en bezochten het Stedelijk Museum in Haarlem, dat was gevestigd aan de Grote Markt. Hier bestudeerde en kopieerde ze de werken van Frans Hals om de schilderstijl van de meester in de vingers te krijgen.

Fans

Eén van zijn grootste fans was Max Liebermann. Hij bezocht het museum in Haarlem zeker vijf keer en maakte meer dan dertig kopieën. Gustave Courbet schilderde in 1869 het schilderij Malle Babbe streek voor streek na. De twee doeken zijn bijna niet van elkaar te onderscheiden.

Het bleef niet alleen bij kopiëren: Frans Hals inspireerde ook velen met zijn vrije manier van schilderen, de natuurlijke poses waarin de mensen zich bevonden en zijn spel met licht en donker. Robert Henri schilderde in 1910 tijdens zijn bezoek aan Haarlem het werk Lachende jongen (Jopie van Slouten), geïnspireerd op een jongen hij op de Grote Markt had ontmoet. In zijn schilderij zie je dezelfde guitige blik en stralende oogjes als De lachende jongen van Hals.

Frans Hals - De lachende jongen, Robert Henri - Lachende jongen

De impact van Frans Hals

In de tentoonstelling Frans Hals en de Modernen wordt er voor het eerst werk van Frans Hals getoond naast reacties op zijn werk door moderne schilders van eind 19e eeuw. De tentoonstelling laat met de eigen collectie en zo'n vijftig bruiklenen de enorme impact zien die Hals had op de moderne schilders.

De tentoonstelling Frans Hals en de Modernen is nog tot en met 24 februari te zien in het Frans Hals Museum in Haarlem.

Deel dit artikel