Tino Sehgals This Variation is deze maand weer te zien in het Stedelijk Museum Amsterdam. Of nouja, te zien... het kunstwerk vindt plaats in een totaal verduisterde ruimte. Klopt dat wel in een beeldend kunstmuseum? Sehgal speelt met de grenzen van beeldende kunst, dans, theater en de museumruimte.  

In Nu te zien! reizen museumdirecteuren het hele land door om kijkers wekelijks te wijzen op een niet te missen tijdelijke tentoonstelling die op dat moment ergens te zien is. Daarnaast tipt de webredactie ook elke week een tentoonstelling. Deze week is dat het bijzondere kunstwerk This Variation van Tino Sehgal dat vorig jaar aangekocht is door het Stedelijk Museum Amsterdam en tot en met 4 maart 2019 te zien is.

blockquote
Attention is the material I work with.
Tino Sehgal

Desoriëntatie

Vanaf de lichte, witte hal van het Stedelijk loop je een totaal verduisterde ruimte in. Je ziet werkelijk geen hand voor ogen. Je overheersende zintuig zicht wordt uitgeschakeld, waardoor je meteen gedesoriënteerd bent. Er klinkt een complex a capella zangstuk. Zijn er echt mensen aan het zingen? En hoeveel zijn het er dan? Vijf? Tien? Twintig? En waar staan ze dan? Bots ik niet tegen ze op? 

De drang om de zaklamp op je telefoon in te schakelen is groot (sommige bezoekers doen dit dan ook), maar is zonde en niet nodig. Na een minuut of tien zijn je ogen aan het duister gewend en zie je dat de ruimte gevuld is met performers. Soms staan ze in clusters bij elkaar, soms bewegen ze individueel of ze doen een groepschoreografie. 

blockquote
I wanted to do dance with the same seriousness as art was done and acknowledged, not with the entertainment factor that is always connected to theater and film.
Tino Sehgal

Nog meer desoriëntatie

Wat doet dans in een museum? Is het eigenlijk dans? Of is het theater? Een performance? En ben je eigenlijk alleen toeschouwer of ook onderdeel? Allemaal vragen die het kunstwerk van Sehgal oproepen, terwijl je in de donkere ruimte tussen het levende materiaal staat.

Door de desoriënterende werking van zowel de ruimte als de aard van het kunstwerk, laat Sehgal je opnieuw nadenken over begrippen als museum, dans en kunst. Je herkent de afzonderlijke elementen, maar doordat ze te ontdaan zijn van hun gebruikelijke context, lijkt het alsof je het allemaal voor het eerst waarneemt. 

Onderdompeling

This Variation laat zich het best ervaren door op te gaan in het kunstwerk. Even om de hoek gluren, is niet genoeg. Juist het ondergaan van de spanning van een pikzwarte ruimte inlopen en de onderdompeling in het steeds veranderende zintuiglijke landschap, levert een immersieve totaalervaring op. De prachtige harmoniën van klanken en woorden zijn betoverend, evenals de gezamenlijke choreografiën die een soort oerkracht uitstralen. 

blockquote
I want to bring back the human encounter into places where material things have a prime status. In a museum, you're supposed to look at things and not talk to other people.
Tino Sehgal

Tino Sehgal

Tino Sehgal (1976) is een Berlijnse kunstenaar. Hij studeerde politieke economie en dans. Sehgal maakt nooit fysieke objecten, zijn materiaal bestaat uit de menselijke stem, beweging, taal en interactie. Hij wil dat zijn kunst alleen gedocumenteerd kan worden in de herinnering van de toeschouwer. Daarom wil hij ook niet dat er beeldmateriaal van zijn werk wordt gemaakt, vandaar ook deze ietwat kale pagina.

Vooral interactie is bij Sehgals werk van groot belang. In 2010 construeerde hij This Progress speciaal voor het Guggenheim in New York. Aan het begin van de iconische spiraaltrap ging een kind in gesprek met de bezoeker over vooruitgang. Omhooglopend werd het gesprek overgenomen door een tiener en bovenaan door een volwassene. These associations (2012) bestond volledig uit ontmoetingen tussen bezoekers van Tate Modern en 70 verhalenvertellers. 

'This variation' is tot en met 4 maart 2019 te zien het Stedelijk Museum Amsterdam op de begane grond. (De tentoonstelling staat niet aangegeven, maar als je afgaat op het geluid, kom je er vanzelf.)

Deel dit artikel