Bewegende kunst die trilt, draait en flikkert – daar draait het om in het historische overzicht van kinetische kunst in de Kunsthal in Rotterdam. Met de bewegende kunstwerken van twintigste-eeuwse makers als Victor Vasarely, Hans Haacke, Heinz Mack en Bridget Riley.

Wat is kinetische kunst?

Kinetische kunst is een abstracte kunststroming uit de twintigste eeuw waarbij beweging het belangrijkste uitgangspunt is. Makers van de stroming zijn van mening dat kunst past kunst wordt als jij als museumbezoeker het kunstwerk waarneemt of ervaart.

Actie en reactie

Het gaat bij kinetische kunst dus letterlijk om actie en reactie. Het is kunst die je kunt ervaren met je zintuigen: hoor, voel, kijk en beleef ritmes, flikkeringen, instabiliteit en trillingen. Juist door als toeschouwer te participeren ontstaan er bijzondere waarnemingen. De tentoonstelling in de Kunsthal is ook ingedeeld in thema’s die steeds andere aspecten van waarneming en ervaring weergeven, zoals licht, beweging en ritme.

Voorlopers, pioniers en hedendaagse kunstenaars

Bekende namen die belangrijk waren voor de kinetische kunst zijn Marcel Duchamp, Jean Tinguely en Giacomo Balla. In totaal zijn pakweg tachtig kunstwerken van beroemde kunstenaars te zien die hebben bijgedragen aan de ontwikkelingen van deze kunststroming. Sommige kunstwerken markeren de start van de bewegingskunst, zoals de mobiles van Alexander Calder, maar ook voorlopers van de beweging als Hans Richter komen terug. Ook de jongere generatie waaronder Jeppe Hein en Žilvinas Kempinas is vertegenwoordigd.

Kinetische kunst in Kunstuur

Kunstuur maakte meerdere uitzendingen over kunstenaars die zich bezighouden met kinetische kunst. Van de hedendaagse U-Ram, een autodidact op het gebied van de robotica die kinetische kunst een nieuwe dimensie geeft, tot de beroemdste kinetische kunstenaar ter wereld: Jean Tinguely. Of het fascinerende strandbeest van Theo Janssen.

De tentoonstelling 'Actie <-> Reactie. 100 jaar kinetische kunst' is nog tot en met 20 januari te zien in de Kunsthal in Rotterdam.

[Foto header: Žilvinas Kempinas - Beyond the Fans (2013), Collectie kunstenaar, Foto: Yusuke Nishimura]

Deel dit artikel