Om meer over dit schilderij te weten te komen, moeten we het eigenlijk omdraaien. Want op de achterkant staat met witte op zwarte verf het opschrift “Zelfportret met bontkraag 1940 Bergen”. Na veel gepuzzel en met behulp van infraroodreflectografie ben ik erachter gekomen dat er eerst stond: “Zelfportret naar de ramen toe van voren 1941”. Waarom zou Charley Toorop de titel hebben veranderd? Haar atelier had een grote raampartij op het noorden, zo blijkt uit foto’s die haar schoondochter Eva Besnyö er van haar maakte. Misschien probeerde Toorop met de titelwijziging te voorkomen dat mensen dachten dat zij deze foto’s had gebruikt voor een zelfportret? Er is een brief van Toorop gedateerd in juli 1940 waarin ze een zelfportret beschrijft. Men gaat er altijd vanuit dat de brief over dit schilderij gaat. De bontkraag is heel mooi geschilderd, het fascineert me hoe ze die heeft uitgebeeld. Maar in juli trek je geen bontkraag aan. Dat sluit aan bij onze hypothese dat het schilderij zeker een half jaar later, in de winter van 1941, is geschilderd.’

Michel van de Laar is zelfstandig restaurator in Den Bosch en Amsterdam en is teamlid van ons tv-programma Het Geheim van de Meester.

Deel dit artikel