Wat is kunst en wat is kitsch? Experts beoordelen voorwerpen van bezoekers. Soms waardevol, soms prullaria. In de uitzending vanuit het Afrika Museum Berg en Dal komen onder andere een schilderij van Jan Wiegers en twee zilveren kandelaren aan bod.

In de uitzending vanuit het Afrika Museum Berg en Dal komen onder andere een schilderij van Jan Wiegers en twee zilveren kandelaren aan bod.

Schilderij Jan Wiegers - Vaas met Bloemen

Jan Wiegers was een Nederlands expressionistisch schilder. Hij was de voortrekker van De Ploeg in Groningen. Wiegers kreeg zijn opleiding aan de Academie Minerva te Groningen, maar hij bezocht ook de Academie van Rotterdam en die van Den Haag. Tijdens een verblijf in het Zwitserse Davos, in 1920, raakte hij bevriend met de Duitse expressionist Ernst Ludwig Kirchner door wie hij in zijn kunst sterk werd beïnvloed. Toen had hij al, in 1917, de Groningse kunstenaarsbeweging De Ploeg op gang gebracht. Anders dan de expressionisten uit de Bergense School brachten Wiegers en de Ploegers, naar het voorbeeld van het Duitse Expressionisme, een opvallend heftig bewogen kleurenpalet. Tot die groep behoorden Johan Dijkstra, Jan van der Zee, Hendrik Werkman, George Martens, Jacob Gerard Hansen, Jan Altink, J.G. Jordens en Ekke Abel Kleima. In 1934 verliet hij Groningen en ging naar Amsterdam om daar te gaan wonen en werken. Hij werd er in 1953 hoogleraar aan de Rijksacademie, en stierf er op 66-jarige leeftijd. Dit schilderij is in die Amsterdamse periode gemaakt. De oma van de eigenaar woonde in Amsterdam en kocht regelmatig kunstwerken van hedendaagse kunstenaars.

Twee zilveren kandelaren - Petrus van Asten

Op het eerste gezicht zijn dit typisch Haagse kandelaren in de Lodewijk de veertiende stijl. Erg symmetrisch en ingetogen en glad, zonder versieringen. Maar expert Emiel Aardewerk vertelt dat ze niet in Den Haag, maar in Leeuwarden zijn gemaakt! Vanuit Frankrijk kwamen de nieuwe modes eerst naar Den Haag. Dat was het politieke centrum en de buitenlandse gezanten wilden uiteraard de laatste mode, ook in hun interieur. De Haagse vormen verspreidden zich daarna over heel Nederland. En zo kwamen ze uiteindelijk in Friesland terecht. In Friesland kende men een Duitse stijl, die rijk bewerkt was, en een Hollandse stijl, die glad was als het Haagse zilver. De kandelaren zijn opgebouwd uit gietstukken, die waarschijnlijk al in Den Haag zijn afgegoten. Het is dus erg aannemelijk dat de zilvermeester Petrus van Asten ze alleen maar in elkaar heeft gezet!

Uitgezonden op 19 november 2014

Deel dit artikel