Vanuit het Spoorwegmuseum in Utrecht bespreken Nelleke van der Krogt en haar team weer verrassende kitsch en veelzijdige kunst.

Vanuit het Spoorwegmuseum in Utrecht bespreken Nelleke van der Krogt en haar team weer verrassende kitsch en veelzijdige kunst.

Expert: Bas Hesselink

Object: Album Amicorum

Ontstaansdatum: 1942-1945

De huidige eigenaresse heeft dit bijzondere boek  van haar opa geërfd. Zijn naam was Pim Regnery, de vroegere eigenaar van Hotel de Kroon in Leeuwarden. Tijdens de oorlog was dit een toevluchtsoord voor veel kunstenaars, in het bijzonder uit Bergen (NH). Haar opa hield veel van de Bergense school en van de kunstenaars. Hij is vroeg overleden en zij heeft haar opa helaas niet gekend, maar wel alle verhalen erover gehoord van haar grootmoeder. Dus dit boek is een eerbetoon aan hem. Een echt stukje familiegeschiedenis. 

In het boekje kunnen we zien wie de bezoekers waren van de hotelier in Leeuwarden. Hij ontving  bekende kunstenaars als  Jan en Frans Wiegers, Dirk Filarski, Kees Maks, Maaike en Leo Braat, Piet van der Hem en Matthieu Wiegman, die prachtige tekeningen in het boek achterlieten. Maar er zijn ook pagina’s te vinden van acteur Paul Steenbergen  en dichter Bertus Aafjes. En van schaakkampioen Max Euwe, die  directeur van een levensmiddelenbedrijf was en daardoor wellicht banden had met de hotelier uit Leeuwarden.  Het boek geeft een bijzonder tijdsbeeld van Nederlandse kunstenaars in de Tweede Wereldoorlog.

Expert: Willen-Jan Hoogsteder

Object: Schilderij van Juda en Tamar

Herkomst: Venetië

Ontstaansdatum: 17e eeuw

De eigenaresse heeft dit schilderij samen met 5 andere schilderijen in 2006 gekocht, in totaal heeft ze 1000 euro voor de doeken betaald. Bij dit schilderij zat een verklaring van Prof. Dr. Vogelzang uit 1935, die het schilderij aan Schiavone toeschreef. Het is geen slechte koop geweest, zo blijkt uit het verhaal van Willem-Jan Hoogsteder. Hij ziet aan de grote figuren, het kleurgebruik en de compositie meteen dat het een Italiaans schilderij is. En de kleuren wijzen op de omgeving van Venetië. In Italië bestelden in die tijd alleen de rijken kunst, en die wilden veelal verhalen uit het oude testament of uit de oudheid afgebeeld zien. In de Nederlanden daarentegen kocht de gegoede burgerij ook schilderijen, en die wilden juist landschappen zien op de doeken. De compositie van dit doek wijst op een grote schilder, maar de handen zijn minder goed geschilderd. Hoewel Prof. Dr. Vogelzang de eerste hoogleraar kunstgeschiedenis was, was zijn expertise niet altijd juist. Hoogsteder legt uit dat Schiavone een 16e eeuwse Italiaanse schilder was, maar dat dit doek echt later gemaakt is, in de 17e eeuw. De voorstelling is van Tamar en Juda. Tamar was de schoondochter van Juda, die zich als prostitué langs de kant van de weg heeft opgesteld.  Juda heeft zich daar aan haar vergrepen en kinderen bij haar verwekt.

Uitgezonden op woensdag 8 oktober om 20:30 uur op NPO 1 

Deel dit artikel