Woensdag 25 maart: vanuit Singer Laren taxeert Willem Jan Hoogsteder twee ‘Cuzco-stijl’ schilderijen, Jaap Polak een Indiase miniatuur, Esther Aardewerk een zilveren tabaksdoos en Willem de Winter twee tekeningen van Dick Ket.
 

  • Voorstelling: Madonna met kind omgeven door beschermheiligen en Aanbidding van de drie koningen
  • Herkomst: Zuid-Amerika
  • Datering: ca. 1720
  • Materiaal: olieverf op doek
  • Afmetingen: H 82cm, B 68cm, H 41 B32 (incl lijst: 79x70 cm)

Mevrouw heeft vanaf 1974, bijna twintig jaar met haar man in Brazilië gewoond. Een huis was daar wel te vinden, maar de inrichting was lastiger, het was een land in ontwikkeling. Er was alleen kerkelijke kunst te koop dus daar hebben ze behoorlijk wat van gekocht. Nu ze weer terug zijn in Nederland, past dit soort kerkelijke kunst minder goed in het huis.

Expert Willem Jan Hoogsteder vertelt dat deze schilderijen een typisch voorbeeld zijn van de ‘Cuzco-school’. Dat was een stijl die in Zuid-Amerika in de achttiende eeuw veel voorkwam. Lokale mensen werden daar opgeleid om naar Europees voorbeeld te schilderen, om de kerken die door de Spaanse missionarissen waren gesticht mee te decoreren. 

Het grote schilderij van Madonna met kind is iets beter geschilderd dan het kleinere schilderij. De beschermheiligen aan de zijkanten zijn allemaal in een andere houding geschilderd. Ook bijzonder is het landschap dat op de achtergrond zichtbaar is, dat is typisch Zuid-Amerikaans. Het kleinere schilderij, met daarom de aanbidding van de drie Koningen, is vrij vlak geschilderd maar is vooral bijzonder door de unieke, grote Barokke lijst. De lijst is uit de tijd. 

clock update 26 mrt 2020, 7:54
Waarde schilderijen

Het schilderij van Maria met kind is € 15.000,- waard en het kleinere € 7.500,- volgens Willem Jan Hoogsteder.

TKK-24-3-Indiaas-miniatuur-Singer.jpg
Indiase miniatuurschildering
TKK-24-3-Indiaas-miniatuur-Singer.jpg
  • Voorstelling: Raga mala serie
  • Herkomst: India
  • Datering: 1760
  • Materiaal: papier
  • H: 23 cm x br 17 cm

Toen een Indiase klant zijn rekening niet kon betalen, bood hij deze tekening aan ter betaling. Het zou 20.000 gulden waard zijn. Jarenlang lag het tussen twee kartonnen in de kast, maar nu heeft de eigenaresse het mooi ingelijst.

Jaap Polak: Het is een tekening op papier uit India, ook wel een Indiase miniatuur genoemd. Dat kan verwarrend zijn, omdat men het niet kan vergelijken met de zogenaamde kleine portret miniatuurtjes. De voorstelling hoort bij een serie van voorstellingen, de zogenaamde Raga-mala, die een bepaalde gemoedstoestand in de muziek verbeelden. Voor een Indiër is het zien van dit beeld genoeg om een muziek compositie en bijbehorend gevoel te beleven.  

In dit geval is het een Kakubha Ragini, een dame met vogels. Zij kijkt met weemoed en verlangen naar de pauw, waarin zij haar afwezige geliefde ziet. De series werden voor vorsten gemaakt, die er dan op gezette tijden naar konden kijken en van konden genieten. 

clock update 26 mrt 2020, 7:58
Waarde miniatuur

Jaap Polak kent hier een waarde aan toe van € 5.000,-

  • Voorstelling: zelfportret en portret slapende vader
  • Maker: Dick Ket (1902-1940)
  • Herkomst: Bennekom
  • Datering: ca. 1930
  • Materiaal: rood krijt en aquarel op papier
  • Afmetingen: H 33cm, B 25cm, H 25 B20 cm 

Deze tekeningen zijn in het bezit van drie zussen. Hun vader was een bewonderaar van Dick Ket. Hun vader wilde architect worden, en toen hij een jaar of 17 was heeft hij met Dick Ket gecorrespondeerd om hem raad te vragen over zijn artistieke ambities. Hij is toen ook op atelierbezoek geweest bij Dick Ket, op de fiets vanuit Arnhem naar Bennekom. 

Willem de Winter: Dick Ket had een hartafwijking; zijn hart zat rechts in plaats van links. Dat zorgde ervoor dat hij dikke trommelvingers en grijsblauwe nagels had, wat je ook dikwijls op zijn tekeningen terugziet. Het betekende ook dat hij aan huis was gebonden. Hij zocht zijn onderwerpen daarom dicht bij huis. Hij tekende zijn familieleden, zoals hier zijn slapende vader, en maakte zelfportretten. Zijn realistische stijl heeft Henk Helmantel geïnspireerd. Vooral zijn stillevens en zelfportretten zijn heel geliefd.

clock update 26 mrt 2020, 7:59
Waarde tekeningen

De tekening van de vader vertegenwoordigt een waarde van € 5.000,- en het zelfportret 15.000,-

TKK-24-3-Tabaksdoos-Singer.jpg
Tabaksdoos
TKK-24-3-Tabaksdoos-Singer.jpg
  • Voorstelling: Scheepsvaart
  • Herkomst: Amsterdam
  • Maker: Jacobus Das
  • Datering: 1741
  • Materiaal: zilver
  • H: 5 cm x br 20 cm

Deze rijk versierde zilveren doos gaat al generaties lang over van oudste zoon op oudste zoon. Maar hoe en wanneer de doos ooit in de familie is gekomen weten ze niet. Wel is er door een ver familielid een boekje uitgebracht met de familie stamboom.

Expert Esther Aardewerk ziet direct dat er aan het doosje gemorreld is, de pootjes horen er niet onder. Er is in de loop der jaren, door de pootjes eronder te zetten, een lepeldoosje van gemaakt, maar de oorspronkelijke functie was een tabaksdoos, die makkelijk in de zak mee kon. Wel een hele chique tabaksdoos, van zilver en uitgebreid versierd met gravures. Door de pootjes is ook de gravure aan de onderkant van de doos niet versleten. We zien veel boten en verwijzingen naar de scheepvaart, hard werken en Bijbelse verwijzingen. De gravures op dergelijke dozen vinden altijd hun oorsprong in prenten, en hier wijzen de platbodems en de omgeving op een haven bij Hoorn of elders in West Friesland. Dat is opmerkelijk aangezien de familie van de eigenaar ook oorspronkelijk daarvandaan komt. Verder zal de doos, met zo veel verwijzingen naar de scheepsvaart, wel van een kapitein geweest zijn, want voor een matroos zal zo een doos veel te kostbaar zijn geweest.

De doos is door een zeer bekende Amsterdamse zilversmid Jacobus Das gemaakt in 1741. Tot grote vreugde staat in het stamboom boekje van de familie ook een bijzonder familielid rond 1741 vermeld, een kapitein woonachtig te West Friesland.

clock update 26 mrt 2020, 7:59
Waarde tabaksdoos

In zijn oorspronkelijke staat is deze omgebouwde tabaksdoos € 22.0000,- waard.

Uitzending Tussen Kunst en Kitsch: woensdag 25 maart 2020, 20.30 uur op NPO 1 (daarna is de uitzending hier terug te zien)

Deel dit artikel