Hij is te herkennen aan het zigzagpatroon op zijn rug, het is de enige echte gifslang van ons land, namelijk: de adder.

Zigzagpatroon

De adder is te herkennen aan zijn koperbruine tot rode ogen met een verticale pupil. Hij wordt maximaal 80 centimeter lang. De meeste adders hebben een lichte grondkleur met op de bovenzijde van de rug een donkere zigzagtekening. De adder kent veel kleurvariaties van bruin tot zwart, maar soms heeft de adder een geheel licht patroon. In enkele gevallen zijn adders ook compleet zwart en ongevlekt. Dit komt veel voor in koele streken. Doordat ze geheel zwart zijn, komen ze sneller op tempratuur.

De voedselketen

De adder jaagt voornamelijk op kleine zoogdieren zoals muizen. Maar ook sprinkhanen, kikkers, hagedissen, wormen en insecten. De adder heeft verschillende vijanden, zoals de Europese egel en bepaalde roofvogels, waaronder de slangenarend.

Verspreidingsgebied

De adder leeft voornamelijk in een vochtige omgeving met veel dichtbegroeide schuilplaatsen. De slang is ook een goede zwemmer en steekt gemakkelijk rivieren en meren over. Hierdoor heeft de adder een groot verspreidingsgebied en komt dan ook in Nederland vooral voor in het oosten, noorden en zuiden van het land.

Adderbeten

Adderbeten zijn zeldzaam in Nederland, maar het komt nog wel eens voor dat een loslopende hond wordt gebeten en als dat niet wordt opgemerkt door de eigenaar, dan kan dat fataal zijn. Bij een mens is de beet bijna nooit dodelijk, als je gebeten wordt moet je wel direct worden behandeld bij de huisarts of bij de eerste hulp in een ziekenhuis. Een adder zal altijd contact proberen te vermijden, maar als hij zich bedreigd voelt dan kan hij toeslaan. Dreigend en sissend pompt hij zich dan op om de vijand af te schrikken.

Tijdens dit sissen steekt de adder voortdurend zijn tong naar buiten, waarbij de tong op en neer wordt bewogen. Dit wordt ‘tongelen’ genoemd. Tijdens dit proces worden geurdeeltjes opgevangen door de tong, die vervolgens naar het orgaan van Jacobson (reukorgaan van de adder) worden gebracht en worden geanalyseerd. Binnen dit reukorgaan wordt geconstateerd wie deze geur verspreidt: een prooi of een vijand. Dit is ook de reden waarom de tong van de adder sneller gaat werken als hij verstoord wordt. Zo pikt hij sneller geurdeeltjes op en weet de adder eerder met wie hij mee te maken heeft. De adder heeft een gevorkte tong en hierdoor kan de slang niet alleen bepalen of er een prooi of vijand in de buurt is, maar ook vanuit welke richting de geur komt.

De adderdans

Adders leven strikt solitair en mijden elkaar zo veel mogelijk. Alleen in de paartijd komen de adders bij elkaar. Tijdens het paringsseizoen zijn soms meerdere mannetjes te vinden bij een vrouwtje. Dan vindt er een ritueel plaats waarbij de mannetjes zich allebei willen bewijzen. Dit gebeurt door het bovenlijf naar boven te richten en elkaar naar beneden proberen te duwen, ze bijten elkaar tijdens dit gevecht niet. Dit ritueel wordt ook wel “de adderdans” genoemd. Vroeger werd er gedacht dat dit het paringsritueel was van de adder, omdat er veel lichamelijk contact was. De adder is eierlevendbarend, dit betekent dat de eieren in het lichaam van de moeder worden bevrucht en uitgebroed. Alle voedingsstoffen zitten al in het ei en het lichaam van de moeder dient alleen als een veilige omgeving voor het embryo. De jongen komen dus levend ter wereld.

Deel dit artikel