De populairste van de wildhoensoorten is het veelbezongen korhoen (Lyrurus tertrix). In de volksmond ook wel 'boskip' genoemd.

Baltsgedrag

Het paren, baltsgedrag, bij het korhoen begint in maart en bereikt zijn hoogtepunt in april. Het mannetje, de korhaan, baltst zowel alleen als in gezelschap van 5 tot meer dan 50 soortgenoten. Bij de gezelschapsbalts zijn er naast de sterkste korhaan soms 2 tot 7 jongere korhanen aanwezig. De vrouwtjes, korhennen, paren meestal alleen met de sterkste hanen. Tijdens de balts strijken de korhanen met ruisend vleugelgeluid op de baltsplaatsen neer. Na het neerstrijken speuren ze gewoonlijk met hoog opgerichte kop en hals een tijdje in het rond; daarna laten ze een blazend of sissend geluid horen. Tenslotte beginnen ze met de balts, wat in de volksmond ook wel ‘bolderen’ wordt genoemd. 

Dans geïnspireerd op het korhaan

De in Zuid-Duitsland bewaard gebleven dans ‘Schuhplattler’ is een uitstekende imitatie van deze korhaanbalts. Hierbij gedragen de jongens zich wild en doen de heftige vleugelslag bij het hoogspringen van de haan na, waarbij ze zich op de knie slaan. Ze maken luchtsprongen net als de korhaan en stoten bij de luchtsprong een bijna perfecte nabootsing van de ‘stjchoei’-kreet van de korhaan uit. De meisjes doen in deze dans eigenlijk niets anders dan op de plaats ronddraaien.

De 'Schuhplattler' anno 1989

Urenlang stilzitten

De korhen legt ongeveer 8 eieren. Bij de jonge korhanen komen in augustus aan de hals de eerste blauwe veren van het volwassen kleed tevoorschijn. Tegelijkertijd worden de eerste veren van de jeugdvleugel door de tweede slagpennen vervangen. De slagpen is de grootste veer van de vogel en hierdoor kan het dier vliegen. In oktober zijn de jongen al volledig uitgekleurd en zijn ze alleen nog te onderscheiden van de volwassen vogels door het bruinachtige waas van de rugveren en aan de gekrulde staartveren. 

Mannetjes en vrouwtjes brengen de winter meestal in open land door; daar voeden ze zich met knoppen van berken en andere loofbomen. Korhoenders hebben in de winter veel minder behoefte aan voedsel omdat ze zich dan rustiger gedragen en overdag soms uren stilzitten. 

Uitsterving korhoen dreigt

Tegenwoordig is het bestand van de korhoenders sterk teruggelopen. De oorzaken van het uitsterven zijn bekend: de achteruitgang en de versnippering van heide en hoogveen, verzuring, verdroging en intensivering van de landbouw. Veel bloem- en insectenrijke akkers zijn verdwenen en dus redden de kuikens het vaak niet vanwege een voedseltekort.

In Nederland is De Sallandse Heuvelrug de enige plek waar korhoenders nog leven. Al jaren worden hier Zweedse korhoenders bijgeplaatst, maar de kuikens blijven uit. Dus blijft Nederland doorvechten, in de hoop dat het gebied voor de korhoenders op tijd verbeterd is. Zo wordt er onder andere grond bijgelegd, komt er extra heide en zullen er de komende jaren steeds weer nieuwe Zweedse korhennen en korhanen bij worden geplaatst.

Deel dit artikel