We ontmoeten Dakota Magdalena Mokhammad (1998) op het voorplein van Het Noordbrabants Museum, op vijf minuten loopafstand van haar atelier. In het Koetshuis van Het Noordbrabants Museum werd een paar maanden geleden, amper een jaar nadat ze afstudeerde aan de kunstacademie in Den Bosch, haar eerste solo-expositie geopend. De muren en vloeren van de witte ruimte zijn bedekt met gehaakt, geweven en geschilderd werk van haar hand.
2025 was een mooi jaar voor Dakota: naast deze primeur kreeg ze tal van andere opdrachten. Ook werd haar werk aangekocht – door particulieren, maar ook door Museum W en Het Noordbrabants Museum, als jongste kunstenaar en tweede transpersoon tot nu toe. Verder ontving ze de Lucaspenning, die wordt uitgereikt aan de studenten met het beste afstudeerwerk van het jaar, en de Jheronimus Atelierprijs.
Tal van tekens
Het is uitdagend haar werk kernachtig samen te vatten, geeft Dakota meteen toe. In haar kunst spelen veel verschillende thema’s een rol. Om te beginnen haar culturele achtergrond: ze groeide op in Kazachstan als kind van een Russische moeder en een Afghaanse vader. Toen ze twaalf was, verhuisde het gezin naar Nederland. Dat was het startpunt van een levenslange zoektocht naar haar identiteit.
Op al die verschillende plekken kwam ze in aanraking met verschillende religies: de islam en de orthodoxe kerk, maar ook Slavische heksenvertellingen. Al die invloeden zie je terug in haar werk, maar wel subtiel. Denk aan het gebruik van sterren, verschillende dierfiguren en het Cyrillisch schrift. Datzelfde geldt voor Dakota’s queerness: die keert subtiel terug in de kleuren blauw, roze en wit. Daarnaast maakte ze speciaal voor Het Noordbrabants Museum een nieuw wandtapijt, waarmee ze aandacht vraagt voor het aanhoudende geweld tegen de transgendergemeenschap. Jaarlijks komen meer dan 350 transpersonen om door geweld. De figuren op het tapijt verbeelden de wens te mogen bestaan, de kracht van transformatie en moed.
Veelkantige opvoeding
In Dakota’s opvoeding speelde de relatie met de natuur een belangrijke rol. ‘Ik ben opgegroeid met verhalen waarin alles een ziel heeft’, legt de kunstenaar uit. ‘Denk aan de bomen die ons kunnen horen en bergen die vredig naast elkaar liggen te slapen. Wanneer je zo naar de wereld kijkt, kun je het niet over je hart verkrijgen om een propje papier op de grond te gooien.’ De invloed van die verhalen maakt dat mensen haar werk vaak als spiritueel bestempelen. Dat begrijpt Dakota wel. ‘Ik werk veel met natuurlijke materialen, zoals hout en textiel. Ook gebruik ik zachte kleuren en vormen. In mijn expositie in het Noordbrabants Museum heb ik bijvoorbeeld berkenbomen op de muur geschilderd.’
Dat Dakota graag met textiel werkt, is geen toeval. ‘Textiel draagt zoveel schoonheid en geschiedenis in zich. Denk bijvoorbeeld aan de stoffen die ons omringen: van kleding tot tafelkleden, allemaal zijn ze waardevol voor ons en passen ze bij wie we zijn. Als kunstvorm is textiel echter lange tijd niet serieus genomen: haken en breien is iets voor huisvrouwen, werd gedacht. Met die underdogpositie identificeer ik me: als transvrouw, maar ook als immigrant.’
Bovendien is textiel beweeglijk en flexibel. Dat past bij haar intuïtieve en ambachtelijke werkwijze – ze werkt het liefst zoveel mogelijk met de hand – maar ook bij haar identiteit. ‘Ik ben geboren als jongen, maar identificeer me nu als vrouw. Door kunst te maken, onderzoek ik die verschillende kanten van mijn identiteit. Ik wil laten zien dat we uiteindelijk allemaal mensen zijn.’
Dakota Magdalena Mokhammad, a gift from the earth and the stars, to the stars and the earth is t/m 22 februari 2026 in Het Noordbrabants Museum te zien.
De cover van Dakota Magdalena Mokhammad
Dakota maakte de cover van deze editie van MUZE. In dit kunstwerk komen veel thema’s terug die ook in de rest van haar oeuvre een belangrijke rol spelen.
In het werk zie je het silhouet van een berg, op de grens tussen Pakistan en Afghanistan. Hier groeiden haar voorouders op. Ze reikt haar handen roepend omhoog, terwijl boven mij een kistje vol kennis zweeft. Veel objecten uit mijn vaders cultuur, die mij zouden helpen mijn achtergrond beter te begrijpen, zijn opgesloten in westerse musea.
Wil je de cover van Dakota als hoge kwaliteit art print ontvangen? Deze bestel je vanaf nu voor €5,- in onze webshop via avrotros.nl/artprint
“Dit werk verbeeldt een zoektocht naar mijn familie geschiedenis ”
Over Muzen van Morgen
In dit nieuwe talentontwikkelingstraject van AVROTROS krijgen vier jonge kunstenaars de kans zich te presenteren aan het grote publiek. Hun werk staat het komend jaar op de cover van MUZE. Ze worden geïnterviewd, zijn zichtbaar op onze online kanalen, worden gepresenteerd op kunstbeurzen en exposeren vanaf november 2026 in Museum Jan Cunen. Ga voor meer informatie over het traject naar avrotros.nl/muzenvanmorgen