Van 27 tot en met 29 maart 2026 organiseert het Mondriaan Fonds opnieuw Prospects tijdens Art Rotterdam in Rotterdam Ahoy, met werk van 92 startende kunstenaars. In die context presenteert Jonathan Hielkema een installatie die laat zien waar zijn werk om draait: mensen laten kijken, luisteren en opnieuw met elkaar in gesprek laten gaan.
Die betrokkenheid bij maatschappelijke thema’s komt niet uit de lucht vallen. Hielkema heeft een achtergrond o.a. in de politieke studie en kijkt al langer naar de manier waarop samenlevingen zich organiseren en verharden. In eerdere projecten, onder meer rond Europa en terugkerende symboliek, onderzocht hij hoe identiteit en geschiedenis worden gevormd. Die interesse vormt nu de basis voor de manier waarop hij zijn werk tijdens Prospects presenteert.
Luisteren door te kijken
Hielkema’s werk vertrekt vanuit een eenvoudige constatering die hij zonder omhaal uitspreekt: hij maakt zich zorgen. Over klimaat, over politiek, over de manier waarop we elkaar kwijtraken in steeds hardere kampen. Die zorg vertaalt hij niet in een pamflet, maar in een methode. Hij wil mensen benaderen zonder hun antwoord al te framen, zonder “ben je links of rechts?” maar met vragen die onder ideologie door glijden: over schulden, onzekerheid, toekomst. De nuance moet niet uit zijn mond komen, maar in het lichaam van de kijker ontstaan, door te luisteren.
Die houding hangt samen met wat hem in kunst vaak stoort: het idee dat een maker het verhaal komt uitleggen. Hielkema wil eerder dat je zelf begint te denken, en vooral: dat je ook de stemmen hoort die zelden luid zijn. In zijn woorden: de zwijgende meerderheid die wél voor democratie, vrede en samenleven is, maar te vaak stil blijft omdat comfort verdooft, of omdat spreken risico’s heeft.
De kwetsbaarheid van Europa
Op Prospects bundelt hij die visie in een ruimtelijk werk over Europa. De aanleiding is actueel, maar het vertrekpunt is bijna persoonlijk, zijn leven loopt zo’n beetje parallel aan dat van de EU. Hij groeide op met een vanzelfsprekende Europese vrijheid van bewegen, totdat hij zich realiseerde hoe fragiel die constructie is. Prospects wordt voor hem een pragmatische keuze: geen film in een beurs-achtige setting waar niemand gaat zitten, maar een installatie die wél blijft haken.
Het werk bestaat uit vier lijsten met archiefbeelden van Amerikaanse persbureaus en zelfgemaakte foto’s, elk verbonden aan een Europese knoop: koloniale geschiedenis, oorlogsgeschiedenis, politieke integratie en identiteit. Daartegenover plaatst hij geen uitlegzuil, maar fysieke infrastructuur: metershoge slagbomen die ooit als grens dienden tussen Nederland en Duitsland, nu rechtop gezet als sculpturale dreiging én herinnering. Het geheel krijgt de vorm van een halfcirkel, een soort mini-parlement, waarin de bezoeker niet wordt aangesproken als consument, maar als medebewoner van een idee dat onderhoud nodig heeft.
Hielkema’s installatie viert Europa niet naïef. Het legt juist bloot hoe snel vrijheid normaal wordt, en hoe “normaal” vervolgens kan kantelen. Niet door te roepen wat je moet vinden, maar door de vraag in de ruimte te hangen: wat is dit eigenlijk, Europa, en wat willen we ervoor over hebben?
Je kunt het werk van Jonathan bekijken bij Prospects van het Mondriaan Fonds, onderdeel van Art Rotterdam. Van 27 t/m 29 maart in Rotterdam Ahoy.
Voor meer informatie over bereikbaarheid en tickets verwijzen wij je graag naar de website van Art Rotterdam.